۲۵
اسفند

تاثیر طراحی داخلی بر انسان

پیش گفتار

دکوراسیون داخلی مانند هنرهای دیگر، دارای سبک و سیاق و اصولی است که براساس سلیقه ها و نیازهای هر فرد، دستخوش تغییر می باشد.دکوراسیون یک فضا، حاصل در کنار قرار گرفتن عناصر متعددی است، که تاثیر فیزیکی و روحی خاصی را بر روی افراد می گذارد و افراد واکنش های متفاوتی نسبت به دکوراسیون ها مختلف از خود نشان می دهند، که موجب بهبود بخشیدن عملکرد فیزیکی و روانی فضا برای راحت سازی زندگی در ان است از این رو طرح های دکوراسیون و مبلمان باید به گونه ای طراحی شوند که منطبق با خواسته های درونی انسان باشد، هدف اصلی از انجام دکوراسیون، بالابردن کارایی و زیبا سازی فضا و هماهنگی آن بااحساسات درونی انسان می باشد.در چیدمان یک مکان ابتدا باید اصول اولیه یعنی توجه به کاربرد فضا و روانشناسی، موقعیت فضا، شناخت سبک متداول در چیدمان، روانشناسی رنگ، محل قرارگیری، شناخت کادر(دیوار)، شناخت ارگونومی و تاثیر نور را مدنظر قرارداد.

دکوراسیون منزل

در دنیای امروز می توان به خلاقیت و نوآوری نگریست، با توجه به نیاز روزافزون بشر به هماهنگی و همزیستی با محیط پیرامون، استفاده بیشتر از منابع، ارتقاء کیفیت زندگی و در نهایت دستیابی به کامیابی، آسایش و آرامش، لزوم تحول اساسی در نوع نگرش، درک مفاهیم خلاقیت، نوآوری، ایده و فرصت و استفاده از ذهن خلاق در کلیه امور زندگی بیش از پیش نمایان است.صنعت نوپای معماری داخلی در کشور ما نیز نه تنها این قاعده مستثنا نیست، بلکه مفاهیمی چون افزایش و خلق و نوآور، ایده ها در طراحی، ورود به عرصه خیال و جان بخشی به محیط پیرامونی، استفاده از امکانات و داشته های موجود در طراحی و چیدمان و اصولا نگاه هنرمندانه به مقوله معماری داخلی، در عمق بستر طراحی داخلی ریشه دوانده است.بخش اعظم عمر ما در فضاهای داخلی بناها سپری می شود.این فضاها محیطی را ایجاد می کنند که پاسخ گوی نیازهای اساسی ما نظیر نیاز به سرپناه بوده و بسیاری از فعالیت های ما در آن صورت می گیرد.از طرفی آنچه به یک بنا روح می بخشد، فضای داخلی آن است.بنابراین می توان گفت کیفیت فضای داخلی از یک طرف تاثیر مستقیمی بر نحوه انجام فعالیت های ما در آن دارد و از طرف دیگر نگرش، احوال و شخصیت ما را تحت تاثیر قرار می دهد.بر این اساس، هدف طراحی داخلی، بهبود عملکرد فیزیکی و روانی فضا با هدف ارتقای کیفیت زندگی در آن است.معماران و طراحان شهری امروزه توجه ویژه ای به شناخت روان شناسانه رفتارهای انسان دارند، زیرا این گونه رفتارها با محیط کالبدی ارتباط تنگاتنگی دارد.آنچه روان شناسی محیطی را از سایر شاخه های روان شناسی مجزا می سازد همانا بررسی ارتباط رفتارهای متکی بر روان انسان و محیطی کالبدی است لذا توجه طراحان به بررسی روان شناختی فضاهای طراحی شده، پیوندی ناگسستنی مابین روان شناسان محیطی و آنها ایجاد کرده روش مطالعاتی در این مقاله توصیفی، تحلیلی می باشد که ماهیت محیط و مولفه های آن مورد بررسی قرار گرفته و با توجه به این که روانشناختی محیط، روانشناسی انسان و محیط پیرامونش می باشد، بر لزوم توجه به رابطه اشیا با اشیا، اشیا با انسان و انسان با انسان در طراحی داخلی تاکید می شود.

دکوراسیون منزل

با توجه به اینکه در میان نظریه های مختلف، محیط بیشتر به عنوان عاملی تاثیر گذار بر رفتار انسان فرض می شود.با پیشرفت دانش روانشناسی محیطی دیگر انسان و رفتار او متاثر از محیط نیستند.بلکه بر روند شکل گیری محیط اثر متقابل دارند.دلیل این موضوع این است که شخصیت و رفتار انسان بحثی روان شناسی محیطی است و اگر می خواهیم رفتار انسان را در مقابل محیط بفهمیم باید ابتدا ذهن و عین را در منظره درک کنیم.با شناخت خصوصیات فردی و با استفاده از رفتار های آشکار محیطی میتوانیم دریابیم که افراد رفتار و منش هایی دارند که به طور مشخص نتیجه تقابل بین محیط و فرد است.روانشناسی منزل و معماری و دکوراسیون داخلی بیشتر از آنکه به بحث چیدمان و نحوه ساخت و ساز بپردازد.به موضوعاتی چون خلق فضاهای زیبا و آرامش بخش تامین امنیت روحی و روانی افراد و نیز چگونگی تاثیر آن بر روحیات و شخصیت افراد مختلف مربوط می شود.به همین دلیل رعایت نکات روان شناختی در طراحی ها امر بسیار مهمی است که نباید نسبت به آن بی توجه بود.بر این اساس در حال حاضر بسیاری از افراد به روانشناسی معماری یا معماری روانشناختی روی آورده اند.نتایج تحقیق حاضر مبین آن است که طراحی ساختمان ها و دکوراسیون های داخلی علاوه بر اینکه می بایست براساس اصول علمی طراحی شوند اما طراحی و معماری چه از لحاظ ساخت و چه از لحاظ تزئین نیازمند دقت بر ماهیت انسان و نوع رفتار و تاثیر گرفتن آن از محیط و بلعکس باشد.به این معنا که بر مبنای تمایلات و روحیه انسان و در راستای نیازمندی های محیطی باشد.

دکوراسیون منزل

دکوراسیون داخلی خانه‌ی یک شخص، جنبه های پنهانی شخصیت او را به راحتی نمایان می کند، به‌خصوص در مورد رفتار و پس‌زمینه ذهنی او.بسیاری از افراد المان‌های سنتی و میراث فرهنگی را به روش مخصوص به خود وارد طراحی داخلی خانه‌هایشان می‌کنند.اینکه هر فرد در خانه اش از چه رنگی استفاده می کند، خبر از روحیات وی می دهد یا برعکس.اینکه خانه به چه شکل طراحی شده است نیز بر افراد تاثیرات گسترده ای دارد.

طراحی داخلی با هر چیزی که به لحاظ ظاهری جذاب و درعین‌حال مؤثر و کاربردی است، ارتباط دارد.فرآیند طراحی داخلی توسط یک سیستم متشکل از انواع روش‌هایی که به رفع ناراحتی‌ها و همچنین برطرف کردن نیازهای زندگی روزمره اشخاص می‌پردازند، انجام می‌پذیرد.طراحی داخلی خانه آن‌طور که به نظر می‌رسد، آسان هم نیست.تکه‌های بسیاری از پازل وجود دارند که با قرار گرفتن آن‌ها در کنار هم، نتایج مطلوب نهایی را می سازد.بعضی از این تکه‌ها که درواقع عناصر کلیدی در طراحی داخلی خانه را تشکیل می‌دهند، نور، رنگ و بافت است.

دکوراسیون منزل

برون‌گرایی و درون‌گرایی

طراحی داخلی به این موضوع می‌پردازد که قرار است از فضای موردنظر، چه استفاده‌ای کنیم.نکته حساس در طراحی یک فضا این است که هم موجب برانگیختن و تحریک شدن احساسات و هم موجب تمرکز و آرامش شود.به بیانی دیگر حس برون‌گرایی و درون‌گرایی را باهم القا کند.وجود هردوی این احساسات در یک فضا کار ساده‌ای نیست و نیازمند برقراری ارتباط مؤثر میان آن دو است.

ارتباط میان انسان‌ها و طراحی

ایده‌های طراحی از ذهن انسان‌ها می‌آیند و همین ایده‌ها بعداً تعریف‌کننده‌ی افکار شخص می‌شوند.هنگامی‌ که به این باور برسیم که هیچ‌کدام از این دو بدون دیگری در ارتباط با هم‌معنا نمی‌یابند، می‌توانیم نحوه ارتباط طراحی با رفتار و مشخصات روان‌شناختی افراد را درک کنیم.

واقعیت این است که یک ساختمان بدون آدم‌هایی که در آن زندگی می‌کنند، تنها یک فضای خالی است.تنها پس از استقرار افراد در این فضای خالی است که دارای هدف و عملکرد می‌شود.طراحی تنها روشی است که از طریق آن می‌توان فضا را جذاب‌تر، راحت‌تر و همچنین امن و کارآمدتر کرد.

دکوراسیون منزل

طراحی به شیوه پایدار

با طراحی به شیوه پایدار، طراحان علاقه بیشتری نسبت به نیازهای زیبایی‌شناختی و سلامتی خریداران نشان می‌دهند.به‌این‌ترتیب با اولویت‌بندی نیازها، طراحی‌ها مؤثرتر و موفقیت‌آمیزتر خواهند بود.

امروزه محصولات بسیاری بر پایه‌ی طراحی پایدار ایجاد می‌شوند.محصولاتی چون آجرفرش‌ها، دیوارهای سفالی، کاشی‌های کف و رزین‌های شفاف که از مواد بازیافتی ساخته‌شده‌اند و از قیمت‌های پایین درعین‌حال کیفیت بالا برخوردار هستند.این نوع مواد می‌توانند در طراحی تأثیری مثبت بگذارند.

روحیات و خلاقیت

افکار و احساسات ما به‌سادگی می‌تواند تحت تأثیر موارد بسیاری قرار گیرد.فضایی که در آن قرار می‌گیریم، یکی از عوامل بزرگی است که در روحیات ما اثر می‌گذارد.این، موضوعی آشنا برایمان بوده است، اما امروز قصد داریم، در مورد چگونگی کارکرد آن بیشتر توضیح دهیم.

یافتن انواع راه‌حل‌ها و نکات در تزئین و دکوراسیون خانه، هیجان‌انگیز است.حالا ما می‌توانیم با استفاده از حداکثر خلاقیتمان و تنها با تمرکز بر روی اینکه چه نوع فضایی به ما حال و هوایی خاص می‌دهد، به طراحی فضاهای موردنظرمان بپردازیم.

دکوراسیون منزل

رنگ

یکی از مهمترین نقش ها در طراحی و دکوراسیون داخلی، بر عهده رنگ ها می باشد.رنگها دارای معنی و منعکس کننده نوع احساس ما هستند.رنگ ها دارای نیروی خاصی هستند و هر یک از طیف ها یک احساس عمیق را در محیط القا می کنند.می توانند به شیوه های مختلف تاثیراتی بنیادین در زندگی ما برجای گذارند.رنگ منبع مهمی از انرژی در جهت فزونی سالمت و نشاط روح و روان در انسان ها به شمار می روند به همین دلیل الزام است زبان و معنای رنگها را بدانیم تا بدرستی از آنها استفاده کنیم.رنگ‌ها تأثیر بسیاری بر خلق‌وخوی انسان می‌گذارند.برای مثال بسیاری از صاحبان رستوران‌ها به خوبی می‌دانند که چگونه از رنگ‌ها به نفع خود استفاده کنند.آن‌ها از صندلی‌های روشن و با نشیمن سخت در فضایی که امکان نشستن مشتریان زیاد است، استفاده نمی‌کنند.استفاده از صندلی‌هایی راحت و نرم همراه بارنگ‌های تیره در کنار ترکیبی از رنگ‌های ملایم، موجب می‌شود که مشتریان نسبت به فضا احساس رضایت داشته باشند.

از الگوهای زیر درچیدمان هماهنگ می توان استفاده کرد:

الگوی تک رنگ: در این الگو می توان از یک رنگ برای چیدمان محیط بهره برد.

شیوه کنتراست: در این روش با استفاده از دو رنگ متضاد نظیر آبی و نارنجی می توان فضایی دلخواه ایجاد کرد.

الگوی مشابه: در این روش اگر رنگ زرد را انتخاب می کنید، می توانید برای تکمیل از رنگ های نارنجی بهره بگیرید.

استفاده از رنگ های گوناگون: این شیوه گرچه الگویی رایج است، اما باید توجه داشت در این روش، هماهنگی رنگ ها دقیق صورت بگیرد تا از نظر زیباشناسی چشم نواز باشد.

اگرچه اکثر مردم از رنگ موردعلاقه خود در اتاقشان بهره می‌برند، اما این موضوع هیچ ارتباطی به احساس رضایت آنها از فضای اتاق بارنگ محبوبشان، ندارد دوست داشتن یک رنگ لزوماً به این معنی نیست که حتماً باید از آن برای رنگ آمیزی اتاق استفاده شود.به همین دلیل است که روانشناسی رنگ‌ها اهمیت بسیاری در طراحی دارد.

رنگ آبی به علت انرژی آرام‌بخشی که دارد، برای استفاده در حمام و دکور اتاق نشیمن مناسب است.سایه‌های تیره‌تر آبی می‌توانند موجب غم‌انگیز شدن فضا شوند.بنابراین بهتر است از این نوع رنگ‌ها در وسایل جانبی کوچک‌تر استفاده شود.

دکوراسیون منزل

رنگ زرد بهترین عملکرد را در ایجاد و گسترش احساس شادی و انرژی مثبت در آشپزخانه(که بیشتر مردم دوست دارند روز خود را در آن آغاز کنند) دارد.فراموش نکنید که از آشپزخانه نسبت به سایر فضاهای خانه، بیشتر استفاده می شود.

دکوراسیون منزل

رنگ قرمز، قوی‌ترین احساسات در انسان مانند عشق و خشم را برمی‌انگیزد.همین موضوع باعث شده است که قرمز، رنگی عالی برای اتاق‌خواب باشد.اما باید در استفاده از آن دقت کرد و به‌اندازه کافی از آن بهره برد، چراکه استفاده زیاد از آن سبب ایجاد حس ناخوشایند در طولانی‌ مدت می‌شود.

دکوراسیون منزل

نارنجی‌ رنگی پرشور است که در افراد ایجاد انگیزه می‌کند.همین موضوع سبب شده است که انتخابی ایده آل برای اتاق کودک و یا فضاهای اداری باشد.نارنجی موجب تقویت مکالمه و تعامل در موقعیت‌های اجتماعی می‌شود و همچنین در تقویت اشتها نقشی مؤثر دارد.

دکوراسیون منزل

سبز هرگونه احساسات استرس‌زا را کاهش می‌دهد.رنگ سبز، رنگ طبیعت است و به همین علت است که بهره‌گیری از عوامل طبیعی مانند گیاهان، در آرامش روان تأثیر بالایی دارند.استفاده از رنگ سبز به علت قابلیت آرامش‌دهنده‌ی آن، در هر اتاق و فضایی ممکن است.

دکوراسیون منزل

بنفش یکی دیگر از رنگ‌های پرشور است که شوق و احساسات را افزایش می‌دهد و این حالت در سایه‌های تیره‌تر آن بیشتر است.رنگ بنفش القا‌کننده پیچیدگی و لوکس بودن است.حس و فضای سلطنتی که رنگ بنفش ایجاد می‌کند، برای القای ظرافت و عمق در هر فضایی عالی است.

دکوراسیون منزل

سیاه‌، رنگ کلاسیک بدون تاریخ انقضا است و قدرت آن شگفت‌آور است.بنابراین هنگام استفاده از آن باید احتیاط کرد.عمق و تأثیر ترکیب سیاه‌وسفید اگر به شکل مدرن و صحیح آن استفاده نشود، حس ناهماهنگی و آشفتگی زیادی را منتقل می‌کند.این رنگ اگر در مقدار کم و در حد مناسب در کنار رنگ‌های خاکستری و سفید استفاده شود، می‌تواند فضایی عالی ایجاد کند.

دکوراسیون منزل

سفید به‌عنوان رنگ پاکیزگی شناخته می‌شود و برای ایجاد فضایی ساده و درعین‌حال آرام‌بخش از آن استفاده می‌شود.گفتنی است رنگ سفید قابلیت استفاده در کنار هر رنگ دیگری را دارد و ترکیبات فوق‌العاده‌ای را با این رنگ‌ها می‌سازد.

دکوراسیون منزل

بعضی نکات جالب دیگر درباره نحوه تاثیر طراحی بر روی خلق و خو

علاوه بر مواردی که در بالا به آن پرداختیم، عناصر دیگری در طراحی داخلی وجود دارند که بر خلق‌وخوی افراد تأثیر دارند.یکی از این عوامل بسیار مهم، نورپردازی است.اینکه چه نوری در محیط جاری است، بسیار مهم است.به‌عنوان‌مثال، نور بسیارکم، چشم‌ها را خسته می‌کند و در طولانی‌مدت، احساس خستگی و کسالت را برای افراد به ارمغان می‌آورد.از سوی دیگر، استفاده از نور خورشید در فضاهای مختلف تأثیرات مثبت فراوانی دارد.به‌عنوان‌مثال در یک محیط آموزشی به بهبود نمرات دانش‌آموزان کمک می‌کند.ضمناً افزایش نور خورشید موجب تقویت عملکرد کلی ساکنین خانه‌های سالمندان می‌شود.

اما برای فضای استراحت، پیشنهاد می‌شود از نورپردازی ملایم استفاده شود، چراکه تابش نور تند و مستقیم، آرامش را حین استراحت از افراد سلب می‌کند.

دکوراسیون منزل

مورد دیگر اینکه، نظر دیگران درمورد دکوراسیون منزلمان، نیز بر روحیات و خلق‌وخوی ما تأثیر می‌گذارد.در طراحی مفهومی وجود دارد که به کمک آن می‌توان از ترفندهای بصری استفاده کرد تا مشاهدات سایرین را نسبت به خانه تغییر داد.برای مثال معمولاً افراد از اینکه خانه‌ای داشته باشند که بزرگ جلوه کند، احساس رضایت می‌کنند، لذا استفاده از مبلمانی با سایز مناسب در اتاق، این نیاز افراد را تأمین می‌کند، یا آویزان کردن یک آینه‌ی بزرگ و ایجاد عمق در اتاق، به این امر کمک شایانی می‌کند و درنهایت حس خوبی به صاحب‌خانه منتقل می‌شود.

حال می دانید که طراحی و به کارگیری درست از عناصر چیدمان داخلی می تواند تاثیر بسزایی بر خلق و خوی افراد بگذارد، حال و هوای خوبی در افراد ایجاد کند و در نهایت احساس رضایتمندی حاصل شود.